Boekhouding
Boekhouding
Belasting
Voorlopige aanslag in Nederland: hoe vraag je deze aan en wanneer bespaart het geld?
Wat is een voorlopige aanslag in Nederland? Bekijk de deadlines voor IB vs VPB, een realistisch voorbeeld van belastingrente, en hoe u er een kunt aanvragen of wijzigen.
•
15 min.
Intro
Veel ondernemers denken pas aan belasting wanneer de definitieve aanslag op de mat valt. Op dat moment is de mogelijkheid om het bedrag rustig over het jaar te spreiden grotendeels verdwenen. Mogelijk loopt er ook al belastingrente.
Een voorlopige aanslag verandert een grote, onverwachte afrekening in betalingen die je vooraf kunt plannen. Als de schatting tijdig en nauwkeurig genoeg is, kan zij belastingrente voorkomen of beperken.
In dit artikel bespreken we beide varianten: inkomstenbelasting voor onder meer eenmanszaken en DGA's privé, en vennootschapsbelasting voor een bv. Je krijgt de relevante deadlines, een uitgewerkt rentevoorbeeld en praktische stappen om een voorlopige aanslag aan te vragen of te wijzigen.
Welke belasting bij jou hoort, hangt af van je rechtsvorm. Vergelijk daarom eerst een bv met een eenmanszaak als je die keuze nog moet maken.
Wat is een voorlopige aanslag en waarom bestaat deze?
Een voorlopige aanslag is een schatting van de inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting over een jaar. De Belastingdienst gebruikt gegevens uit eerdere jaren of informatie die jij zelf doorgeeft.
Met een voorlopige aanslag betaal je gedurende het jaar, of gedurende de resterende betaaltermijnen, alvast belasting. Na de aangifte volgt de definitieve afrekening. Eerder betaalde voorlopige aanslagen worden daarmee verrekend.
Belangrijkste conclusie: De voorlopige aanslag is niet de definitieve belastingaanslag. Was de schatting te hoog, dan wordt het verschil later verrekend of terugbetaald. Was zij te laag, dan betaal je bij en kan belastingrente verschuldigd zijn.
Voor een voorlopige aanslag 2026 inkomstenbelasting kan de Belastingdienst gegevens uit 2024 vooraf invullen. Bij VPB gebruikt de Belastingdienst eveneens gegevens uit vorige jaren. De brongegevens zijn dus niet altijd actueel.
Dat werkt redelijk voor een stabiele onderneming. Het werkt minder goed als de omzet snel groeit, een groot contract start, een bedrijfsmiddel wordt verkocht of de kostenstructuur sterk verandert.
Een te hoge voorlopige aanslag kost niet alleen geduld. Het geld is tijdelijk niet beschikbaar voor werkkapitaal of investeringen. Een te lage aanslag kan juist een liquiditeitsschok en belastingrente veroorzaken. Het doel is daarom niet zo hoog mogelijk schatten, maar realistisch schatten.
Voor een bv begint dat met inzicht in de fiscale winst en VPB-positie. Lees daarom ook wat de Belastingdienst verwacht bij een eerste VPB-aangifte.
Wat zijn de verschillen tussen IB en VPB?
De voorlopige aanslag IB en voorlopige aanslag VPB hebben hetzelfde doel, maar werken niet volledig hetzelfde. De betrokken belastingplichtige, aangiftedeadline en wijzigingsregels verschillen.
Ook de kalender verdient aandacht. In juli 2026 zijn de renteveilige deadlines voor belastingjaar 2025 al verstreken. Voor belastingjaar 2026 liggen de vergelijkbare momenten in 2027.
Onderdeel | IB, onder meer eenmanszaak en DGA privé | VPB, onder meer bv en nv |
|---|---|---|
Automatisch ontvangen? | Niet altijd | De meeste VPB-plichtige ondernemingen krijgen aan het begin van het jaar een voorlopige aanslag |
Gebaseerd op | Eerdere IB-gegevens en eigen schattingen | Gegevens uit eerdere jaren en eigen schattingen |
Rente voorkomen over 2025 | Aangifte vóór 1 mei 2026, als de gegevens ongewijzigd worden gevolgd | Verzoek voorlopige aanslag vóór 1 mei 2026 of aangifte vóór 1 juni 2026, als de gegevens ongewijzigd worden gevolgd |
Vergelijkbare deadlines over 2026 | 1 mei 2027 | Verzoek vóór 1 mei 2027 of aangifte vóór 1 juni 2027 |
Belastingrente in 2026 | 5% per jaar | 5% per jaar |
Normale start rente over 2025 | 1 juli 2026 | 1 juli 2026 |
Wijzigen | Via Mijn Belastingdienst | Via Mijn Belastingdienst Zakelijk, fiscale software of fiscaal dienstverlener |
Beperking wijzigingen | Geen vergelijkbare driemaalregel genoemd | Maximaal 3 verwerkte verhogingen over één jaar zolang nog geen aangifte is gedaan |
Bezwaar tegen voorlopige aanslag | Niet rechtstreeks, eerst wijzigen | Niet rechtstreeks, eerst wijzigen |
Gebroken boekjaar | Niet van toepassing op de IB op deze manier | Termijnen schuiven mee met het einde van het boekjaar |
De rente wordt niet automatisch voorkomen door alleen vóór de datum iets in te dienen. De Belastingdienst moet de gegevens uit de tijdige aangifte of het verzoek zonder wijziging overnemen. Wijkt de inspecteur later af, dan kan alsnog belastingrente ontstaan over het extra bedrag.
Let op: De bron omschreef de VPB-regel als maximaal drie wijzigingen per jaar. De Belastingdienst formuleert dit preciezer: maximaal 3 verhogingen van een voorlopige aanslag over één jaar kunnen worden verwerkt. Gebruik die momenten verstandig en laat een sterke winststijging niet tot na de aangifte liggen.
Een DGA heeft twee niveaus. De bv betaalt VPB over haar belastbare winst. De DGA betaalt privé IB, waarbij salaris in box 1 valt en dividend in box 2. Loonheffing wordt al via de salarisadministratie ingehouden, maar een groot dividend kan aanleiding zijn om de voorlopige aanslag IB te wijzigen.
De keuze tussen salaris en dividend heeft dus gevolgen voor beide belastinglagen. Lees meer over DGA-salaris en nettoloon.
Wat kost niets doen? Een uitgewerkt voorbeeld
Een rentepercentage van 5% klinkt beperkt. Op een kleine correctie is het bedrag inderdaad vaak overzichtelijk. Bij grotere winstafwijkingen of een lange renteperiode loopt het sneller op.
Belastingrente is geen boete. Zij wordt berekend omdat de belastingaanslag later wordt vastgesteld. Invorderingsrente is iets anders en kan ontstaan als je een opgelegde aanslag niet op tijd betaalt.
Technologie bv betaalt te weinig vooruit
Technologie bv behaalt in 2025 een belastbare winst van €80.000. De voorlopige aanslag was nog gebaseerd op €52.000 winst en werd niet aangepast.
De VPB-aangifte over 2025 wordt in augustus 2026 ingediend. De Belastingdienst neemt de aangifte ongewijzigd over en legt een aanslag op met dagtekening 15 september 2026.
VPB over €80.000 tegen 19%: €15.200
Reeds voorlopig betaald over €52.000: €9.880
Nog te betalen belasting: €5.320
Renteperiode: van 1 juli 2026 tot en met zes weken na 15 september, dus 27 oktober 2026
Rentedagen volgens de 30/360-methode: 117 dagen
Berekening: €5.320 × 5% × 117/360 = €86,45
Belastingrente na afronding naar beneden: €86
De oorspronkelijke berekening stopte op de datum van de aanslag en kwam uit op €55,44. Dat is te laag. Als de aanslag binnen de wettelijke behandeltermijn wordt opgelegd, loopt de rente normaal tot zes weken na de dagtekening.
Bij een tekort van €100.000 over dezelfde 117 dagen bedraagt de rente ongeveer €1.625. Dan wordt tijdig bijstellen duidelijk relevanter.
Had Technologie bv vóór 1 mei 2026 om een passende voorlopige aanslag gevraagd en had de Belastingdienst die gegevens gevolgd, of vóór 1 juni 2026 een juiste VPB-aangifte ingediend die ongewijzigd werd overgenomen, dan was over dit bedrag geen belastingrente berekend.
Belangrijkste conclusie: Bij kleinere bv's is de rente soms bescheiden, maar het liquiditeitsrisico blijft. Een realistische voorlopige aanslag voorkomt dat een grote betaling onverwacht in het najaar samenvalt met salarissen, BTW of investeringen.
Verwar belastingrente niet met boetes of invorderingsrente. De regels voor aangifte en betaling verschillen per belastingsoort. Bekijk daarom afzonderlijk wanneer je BTW-aangifte moet doen.
Moet je de voorlopige aanslag aanvragen, verhogen of verlagen?
Behandel de voorlopige aanslag als een actuele schatting. Controleer haar bij ontvangst en opnieuw wanneer de jaarprognose wezenlijk verandert.
Je hoeft daarvoor geen ingewikkeld financieel model te bouwen. Een vergelijking tussen gerealiseerde winst, resterende opdrachten en de grondslag op de aanslag geeft vaak al genoeg richting.
Vraag een voorlopige aanslag aan als:
je als zzp'er of eenmanszaak belasting verwacht te betalen maar geen voorlopige aanslag hebt ontvangen
je bv geen voorlopige aanslag heeft gekregen terwijl wel VPB verschuldigd zal zijn
je als DGA een groot dividend verwacht en box 2 alvast wilt meenemen
de onderneming nieuw is en eerdere cijfers geen bruikbare basis vormen
Verhoog de voorlopige aanslag als:
de winst duidelijk hoger uitvalt dan de grondslag op de aanslag
een eenmalig groot project of een belastbare verkoop de jaarwinst verhoogt
de Q2- of Q3-cijfers bevestigen dat de eerdere prognose te voorzichtig was
bij VPB nog ruimte bestaat binnen de maximaal drie verwerkte verhogingen
Verlaag de voorlopige aanslag als:
omzet en winst sterk dalen door klantverlies, ziekte of marktomstandigheden
investeringen, afschrijvingen of andere aftrekbare lasten de fiscale winst verlagen
je inkomen door ouderschapsverlof, sabbatical of bedrijfsbeëindiging lager wordt
box 2-inkomen of andere eerder geschatte inkomsten niet doorgaan
Laat de aanslag ongewijzigd als:
de huidige prognose dicht bij de gebruikte grondslag ligt
het verschil klein is en geen relevant rente- of liquiditeitsrisico oplevert
je onzekerheid bewust met een redelijke veiligheidsmarge hebt verwerkt
Voor VPB zijn twee logische controlemomenten het begin van het jaar en direct na het tweede kwartaal. Tegen die tijd heb je zes maanden aan cijfers en kun je de rest van het jaar beter inschatten.
Wacht niet automatisch tot eind Q4. Als een wijziging laat wordt verwerkt, zijn er minder maandtermijnen over en kunnen de resterende bedragen fors worden. Bij een sterke winstgroei is eerder bijstellen vaak prettiger voor de kasstroom.
De benodigde omzet-, kosten- en winstcijfers gebruik je ook voor rendementanalyse. Bekijk bijvoorbeeld hoe ROE, ROA en ROI je financiële prestaties vanuit verschillende hoeken laten zien.
Hoe vraag of wijzig je een voorlopige aanslag?
De aanvraag verloopt doorgaans digitaal. Voor IB gebruik je Mijn Belastingdienst. Voor VPB gebruik je Mijn Belastingdienst Zakelijk, fiscale software of een fiscaal dienstverlener.
Zorg vooraf dat je een actuele winstprognose, aftrekposten, dividendplannen, box 3-gegevens en eventuele fiscale-partnergegevens hebt. Een wijziging vraagt meestal om het volledige beeld, niet alleen het ene bedrag dat verandert.
Voorlopige aanslag IB aanvragen of wijzigen
Log met DigiD in op Mijn Belastingdienst.
Kies de voorlopige aanslag voor het juiste jaar en open de aanvraag of wijziging.
Vul de geschatte gegevens in voor box 1, box 2 en box 3, plus relevante aftrekposten en de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw.
Controleer vooraf ingevulde gegevens zorgvuldig. Voor 2026 kunnen deze zijn gebaseerd op 2024.
Onderteken en verzend het verzoek. Bij een fiscale partner moeten mogelijk beide partners met hun eigen DigiD ondertekenen.
Bewaar de ontvangstbevestiging en de pdf met de ingediende gegevens.
De Belastingdienst meldt dat een reactie meestal binnen vier tot vijf weken volgt en altijd binnen acht weken. Wordt de aanslag later in het jaar gewijzigd, dan wordt het resterende bedrag over minder termijnen verdeeld.
Voorlopige aanslag VPB aanvragen of wijzigen
Log in op Mijn Belastingdienst Zakelijk via de actuele toegestane inlogmethode voor je rechtspersoon, of gebruik fiscale software of je fiscaal dienstverlener.
Open het formulier voor de voorlopige aanslag VPB van het juiste jaar.
Vul de bijgewerkte schatting van het belastbare bedrag en de overige gevraagde gegevens in.
Controleer bij een verhoging hoeveel verhogingen voor dat jaar al zijn verwerkt.
Verzend het verzoek en bewaar de ingediende berekening.
Controleer de nieuwe voorlopige aanslag zodra deze binnenkomt en pas de betaalplanning aan.
De bron noemde eHerkenning niveau 2+ als vaste eis. Inlogmiddelen en betrouwbaarheidsniveaus kunnen wijzigen en hangen mede af van de organisatie en machtiging. Controleer daarom de actuele inlogpagina van Mijn Belastingdienst Zakelijk in plaats van een statisch niveau in je interne werkinstructie te zetten.
Let op: Tegen een voorlopige aanslag maak je niet rechtstreeks bezwaar. Vraag eerst om wijziging. Wijkt de Belastingdienst af van je wijzigingsverzoek, dan kun je een afwijkingsbeschikking ontvangen. Daartegen staat wel een afzonderlijke bezwaarroute open.
Bij een bezwaar tegen een afwijkingsbeschikking gelden eigen regels en termijnen. Voor de IB vermeldt de Belastingdienst dat een schriftelijk bezwaar mogelijk is tot de datum van de definitieve aanslag of de eerstvolgende voorlopige aanslag. Controleer altijd de beschikking zelf.
Periodiek controleren is precies het soort taak waarbij professionele ondersteuning nuttig kan zijn. Lees waar de rollen uiteenlopen in accountant of boekhouder.
Laat de voorlopige aanslag vóór je kasstroom werken
Een voorlopige aanslag is een van de praktischste instrumenten binnen de Nederlandse inkomsten- en vennootschapsbelasting. Met een realistische schatting maak je belastingbetalingen voorspelbaar en verklein je de kans op rente.
Het grootste risico is niet dat ondernemers belasting proberen te ontwijken. Het is dat niemand terugkijkt naar een aanslag die op oude cijfers is gebaseerd, terwijl de onderneming intussen sterk is gegroeid of gekrompen.
Wil je controleren of je huidige voorlopige aanslag aansluit op je verwachte jaarresultaat? Boek een demo met Neno en we beoordelen samen je prognose, betaalplanning en fiscale aandachtspunten.
Veelgestelde vragen
Wat is een voorlopige aanslag?
Een voorlopige aanslag is een schatting van de inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting over een jaar. Je betaalt of ontvangt alvast bedragen, waarna de definitieve aanslag de werkelijke afrekening vormt.
Is de voorlopige aanslag mijn definitieve belastingaanslag?
Nee. Na de aangifte bepaalt de Belastingdienst de definitieve aanslag. Voorlopig betaalde of ontvangen bedragen worden daarmee verrekend.
Ontvangt iedere ondernemer automatisch een voorlopige aanslag?
Nee. De meeste VPB-plichtige ondernemingen krijgen aan het begin van het jaar een voorlopige aanslag. Bij IB gebeurt dat niet altijd. Heb je niets ontvangen maar verwacht je belasting te betalen, vraag dan zelf een aanslag aan.
Wat was de deadline om belastingrente over IB 2025 te voorkomen?
De IB-aangifte moest vóór 1 mei 2026 zijn ingediend en zonder wijziging worden overgenomen. Voor belastingjaar 2026 is het vergelijkbare moment 1 mei 2027.
Wat was de deadline voor de voorlopige aanslag VPB 2025?
Een passend verzoek moest vóór 1 mei 2026 binnen zijn, of de VPB-aangifte vóór 1 juni 2026. De Belastingdienst moest de gegevens zonder wijziging volgen. Voor 2026 verschuiven deze data naar 2027.
Hoe hoog is de belastingrente in 2026?
Voor zowel IB als VPB bedraagt de belastingrente vanaf 1 januari 2026 5% per jaar. De hogere historische VPB-percentages zijn na een arrest van de Hoge Raad aangepast.
Hoe vaak kan ik een voorlopige aanslag VPB wijzigen?
Je kunt wijzigingen doorgeven zolang nog geen aangifte is gedaan. De Belastingdienst kan maximaal 3 verhogingen van de voorlopige aanslag over één jaar verwerken. Dat is preciezer dan zeggen dat iedere wijziging na drie verzoeken onmogelijk is.
Wat gebeurt er als mijn voorlopige aanslag te laag was?
Je betaalt het verschil bij de latere aanslag. Daarnaast kan vanaf 1 juli na het belastingjaar belastingrente lopen. De einddatum hangt af van de aangifte, de aanslagdatum en de vraag of de Belastingdienst je gegevens heeft gevolgd.
Kan ik bezwaar maken tegen een voorlopige aanslag?
Niet rechtstreeks. Je vraagt om wijziging. Ontvang je een afwijkingsbeschikking omdat de Belastingdienst niet of slechts gedeeltelijk met je verzoek meegaat, dan kan daartegen wel bezwaar mogelijk zijn.
Hoe werkt een voorlopige aanslag voor een DGA met dividend?
De bv betaalt VPB over haar winst. De DGA kan privé de voorlopige aanslag IB aanpassen voor verwachte box 2-heffing over dividend. Houd daarnaast rekening met ingehouden dividendbelasting, die in de IB-aangifte wordt verrekend.
Written by
Nick Knuppe
CEO en oprichter
