Bv of eenmanszaak in Nederland: welke past het best bij jou?

Twee rechtsvormen, één fundamenteel verschil

Twee rechtsvormen, één fundamenteel verschil

Een eenmanszaak heeft geen rechtspersoonlijkheid. Juridisch ben jij de ondernemer en ben je persoonlijk verantwoordelijk voor de verplichtingen van het bedrijf. Dat betekent niet dat privé- en zakelijke geldstromen administratief door elkaar mogen lopen: een duidelijke boekhouding en een afzonderlijke zakelijke rekening blijven verstandig. De winst behoort rechtstreeks tot jouw inkomen en zakelijke schulden kunnen in beginsel op jouw privévermogen worden verhaald. Inschrijving bij KVK is eenvoudig en er is geen notariële oprichtingsakte nodig. Daarom beginnen veel zelfstandigen en nieuwe ondernemers als eenmanszaak.

Een bv, een besloten vennootschap, is wél een rechtspersoon. Het kapitaal is verdeeld in aandelen en de bv bezit zelf haar vermogen, sluit contracten en draagt haar eigen schulden. Ben je bestuurder en bezit je een aanmerkelijk belang, dan ben je doorgaans directeur-grootaandeelhouder, of dga. Je ontvangt dan loon voor je werkzaamheden en kunt daarnaast onder voorwaarden dividend ontvangen. In de normale bedrijfsvoering blijven privévermogen en ondernemingsvermogen juridisch van elkaar gescheiden.

Een derde rechtsvorm komt in vrijwel iedere vergelijking terug: de vennootschap onder firma, of vof. Daarmee oefenen twee of meer vennoten samen een bedrijf uit. Ook een vof heeft geen rechtspersoonlijkheid. Iedere vennoot kan in beginsel hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de verbintenissen van de vof, waaronder verplichtingen die een andere vennoot namens de onderneming is aangegaan. Dat is een belangrijke reden waarom groeiende samenwerkingsverbanden de overstap naar een bv overwegen zodra de aansprakelijkheidsrisico's toenemen.

Hoe de fiscale vergelijking werkelijk uitpakt

De winst uit een eenmanszaak wordt in box 1 belast. Voor iemand die in 2026 nog niet de AOW-leeftijd heeft bereikt, bedraagt het tarief 35,75% tot en met €38.883, 37,56% over het deel van €38.883 tot en met €78.426 en 49,5% over het meerdere. Dat zijn schijftarieven vóór toepassing van heffingskortingen en eventuele andere persoonlijke posten.

Een ondernemer voor de inkomstenbelasting die aan het urencriterium voldoet, kan in 2026 recht hebben op €1.200 zelfstandigenaftrek. Daarna wordt de mkb-winstvrijstelling toegepast; die bedraagt 12,7% van de winst na ondernemersaftrek. Een kwalificerende starter kan de zelfstandigenaftrek onder voorwaarden verhogen met €2.123 startersaftrek. Deze faciliteiten kunnen bij lagere en middelhoge winsten een belangrijk verschil maken, maar ze gelden niet automatisch voor iedereen met een KVK-inschrijving. Het belastingvoordeel van de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling is in 2026 beperkt tot maximaal 37,56%, ook als een deel van je inkomen in de hoogste belastingschijf valt.

Een bv werkt fiscaal anders. De vennootschap betaalt in 2026 19% vennootschapsbelasting over het belastbare bedrag tot en met €200.000 en 25,8% over het meerdere. De dga betaalt afzonderlijk box 1-belasting over het loon. Dividend uit een aanmerkelijk belang wordt in 2026 in box 2 belast tegen 24,5% tot €68.843 en 31% over het meerdere. De door de bv ingehouden dividendbelasting is daarbij een voorheffing en kan in de aangifte inkomstenbelasting worden verrekend. De ondernemersaftrek en mkb-winstvrijstelling van een IB-ondernemer zijn niet van toepassing op de winst van de bv.

Een correct uitgewerkt voorbeeld

Stel dat een bv €150.000 resultaat behaalt voordat het loon van de dga als kostenpost is verwerkt. Dat bedrag is dus de operationele winst vóór de beloning van de bestuurder. Dit onderscheid is essentieel: het zakelijke dga-loon is voor de bv in beginsel aftrekbaar bij de berekening van de vennootschapsbelasting. Wie de vennootschapsbelasting rechtstreeks over €150.000 berekent, vergelijkt geen gelijke grootheden.

Eerst moet het gebruikelijk loon worden bepaald. €58.000 is in 2026 geen automatische minimumbeloning voor iedere dga, maar één van de wettelijke vergelijkingsbedragen. Het loon wordt in beginsel gesteld op het hoogste van het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking, het loon van de meestverdienende werknemer binnen de bv of een verbonden lichaam en €58.000. Kan de bv aannemelijk maken dat het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking lager is, dan kan onder voorwaarden een lager loon worden gehanteerd. Voor een winstgevende eenpersoons-bv zal €58.000 echter vaak ten minste het relevante uitgangspunt zijn. In dit voorbeeld nemen we daarom een gebruikelijk loon van €58.000 aan.

Na aftrek van dat loon resteert €92.000 belastbare winst. Bij een vpb-tarief van 19% bedraagt de vennootschapsbelasting €17.480. Na belasting blijft €74.520 in de bv over. Dat bedrag kan worden gereserveerd voor investeringen en werkkapitaal of, als de uitkeringstoets dat toelaat, als dividend worden uitgekeerd. Als de volledige €74.520 in 2026 aan één dga wordt uitgekeerd en er geen ander box 2-inkomen is, bedraagt de uiteindelijke box 2-heffing ongeveer €18.627: 24,5% over €68.843 en 31% over het restant. Daarnaast wordt het loon van €58.000 bij de dga in box 1 belast.

Dit voorbeeld is bewust vereenvoudigd. Het houdt geen rekening met heffingskortingen, de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet, pensioen- of lijfrentepremies, andere aftrekposten, werkgeverslasten, een fiscaal partner of aanvullende zakelijke kosten. Het laat wél correct zien in welke volgorde loon, vennootschapsbelasting en box 2 moeten worden berekend.

Belangrijkste inzicht: Pas het vpb-tarief nooit toe zonder eerst vast te stellen of het dga-loon al in het winstbedrag is verwerkt. Een eerlijke vergelijking tussen een eenmanszaak en een bv gebruikt aan beide kanten dezelfde operationele winst, neemt het volledige loon- en belastingeffect mee en maakt onderscheid tussen winst die in de bv blijft en winst die privé wordt uitgekeerd.

Bij een eenmanszaak met €150.000 winst wordt, als aan alle voorwaarden wordt voldaan, eerst de zelfstandigenaftrek toegepast en daarna de mkb-winstvrijstelling. Zonder startersaftrek resulteert dat rekenkundig in ongeveer €129.902 belastbare winst vóór persoonlijke aftrekposten en heffingskortingen. Een aanzienlijk deel valt dan in de hoogste box 1-schijf. Toch volgt daaruit niet automatisch dat de bv goedkoper is: bij een volledige dividenduitkering ontstaat naast de belasting over het dga-loon ook box 2-heffing, terwijl de bv hogere jaarlijkse kosten heeft. Het voordeel van een bv is vaak groter wanneer een deel van de winst voor langere tijd in de onderneming kan blijven, maar dat is in belangrijke mate belastinguitstel en geen definitieve vrijstelling.

Het omslagpunt in 2026

Er bestaat in 2026 geen algemeen fiscaal omslagpunt van precies €93.000. Een berekening die één bedrag voor alle ondernemers noemt, laat noodzakelijkerwijs factoren weg. Denk aan de hoogte van het verdedigbare gebruikelijk loon, heffingskortingen, de bijdrage Zorgverzekeringswet, beschikbare ondernemersaftrek, overige inkomsten, een fiscaal partner, pensioenopbouw, jaarlijkse bv-kosten en de vraag hoeveel winst als dividend naar privé moet.

Bij €93.000 operationele winst blijft na een verondersteld dga-loon van €58.000 slechts €35.000 winst vóór vennootschapsbelasting over. Of die structuur fiscaal voordeliger is dan een eenmanszaak kan daarom niet uit de winst alleen worden afgeleid. Ook aansprakelijkheid en investeringsplannen kunnen een bv wenselijk maken wanneer de directe belastingdruk niet lager is. Omgekeerd kan een eenmanszaak bij een hogere winst nog steeds passend zijn als vrijwel alle middelen privé nodig zijn en het zakelijke risico beperkt is.

De bruikbare vuistregel is dus niet “boven bedrag X altijd een bv”, maar: laat beide scenario's jaarlijks doorrekenen op basis van dezelfde winst en dezelfde privé-opname. Neem daarbij de extra administratiekosten en het verschil tussen uitgekeerde en ingehouden winst mee. Door de daling van de zelfstandigenaftrek kan een eerder gemaakte vergelijking inmiddels anders uitvallen, maar alleen een berekening op basis van jouw cijfers geeft een betrouwbaar omslagpunt.

Aansprakelijkheid is de andere helft van de keuze

Fiscaliteit is slechts één kant van de afweging en voor veel ondernemers niet eens de belangrijkste. Bij een eenmanszaak bestaat geen juridische scheiding tussen ondernemer en onderneming. Kan het bedrijf zijn verplichtingen niet nakomen of ontstaat aansprakelijkheid voor schade, dan kunnen schuldeisers zich in beginsel verhalen op het privévermogen. Of ook vermogen van een echtgenoot of geregistreerd partner geraakt kan worden, hangt onder meer af van het huwelijksvermogensregime en de aard en het moment van de schuld.

Een bv verandert dit uitgangspunt wezenlijk. Omdat de vennootschap zelf rechtspersoon is, is normaal gesproken de bv aansprakelijk voor haar schulden. Het privévermogen van de aandeelhouder blijft daarbuiten. Die bescherming is niet absoluut. Een bestuurder kan onder omstandigheden persoonlijk aansprakelijk worden gehouden, bijvoorbeeld bij onbehoorlijk bestuur, selectieve betalingen of het aangaan van verplichtingen terwijl duidelijk was dat de bv die niet kon nakomen en geen verhaal zou bieden. Ook een persoonlijke borgstelling aan een bank of verhuurder brengt het risico bewust terug naar privé.

Voor ondernemers in de bouw, productie, zorg, advisering met grote contractwaarden of andere sectoren waarin één claim ernstige gevolgen kan hebben, kan deze aansprakelijkheidsafscherming doorslaggevend zijn. Algemene voorwaarden en een passende beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering blijven ook bij een bv noodzakelijk; de rechtsvorm vervangt risicobeheersing niet.

Wat beide rechtsvormen werkelijk kosten

Een eenmanszaak is goedkoop op te zetten. Na inschrijving bij KVK kun je beginnen en een notaris is niet nodig. De administratie omvat doorgaans de boekhouding, btw-aangiften en de jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting. Afhankelijk van de activiteiten kunnen uiteraard aanvullende verplichtingen gelden, bijvoorbeeld loonadministratie bij personeel of vergunningen voor een gereguleerde sector.

Een bv ontstaat door een notariële akte en wordt ingeschreven bij KVK. De oprichtingskosten lopen uiteen naar gelang de complexiteit van de statuten en de gewenste structuur. De jaarlijkse verplichtingen zijn uitgebreider: loonadministratie voor de dga, aangifte loonheffingen, een jaarrekening, tijdige deponering bij KVK, een aangifte vennootschapsbelasting en bij dividend doorgaans een aangifte dividendbelasting. Een verschil van ongeveer €1.000 tot €3.000 per jaar aan administratie- en advieskosten kan in eenvoudige situaties een bruikbare indicatie zijn, maar is geen vast marktbedrag. Bij een holdingstructuur, personeel, internationale activiteiten of maatwerk kan het verschil aanzienlijk groter zijn.

Signalen dat een overstap het onderzoeken waard is

Een structureel stijgende winst is een logisch moment om opnieuw te rekenen, maar niet omdat één vaste winstgrens automatisch tot een bv leidt. De combinatie van winst, privébehoefte en de mogelijkheid om geld in de onderneming te laten is beslissend. Een ander belangrijk signaal is toenemend risico: grotere contracten, personeel, productaansprakelijkheid, krediet van leveranciers of verplichtingen die het privévermogen serieus kunnen bedreigen.

Ook het aantrekken van externe investeerders, het verdelen van eigendom, een toekomstige verkoop of het opbouwen van reserves binnen de onderneming kan de bv aantrekkelijker maken. Een aandelenstructuur maakt investering en overdracht doorgaans beter organiseerbaar dan bij een persoonlijke onderneming. Wil je vooral eenvoudig blijven werken, heb je weinig aansprakelijkheidsrisico en moet vrijwel alle winst naar privé, dan kan een eenmanszaak ondanks een behoorlijke winst nog steeds logisch zijn.

Van eenmanszaak naar bv

Voor de overstap bestaan verschillende fiscale en juridische routes. Welke route geschikt is, hangt af van onder meer stille reserves, goodwill, onroerende zaken, fiscale reserves, schulden en de gewenste ingangsdatum. Laat de gevolgen daarom vooraf berekenen en leg de gekozen route correct vast.

Bij een geruisloze inbreng wordt de onderneming onder voorwaarden zonder onmiddellijke heffing over stakingswinst ingebracht. De bv zet de fiscale boekwaarden voort. De volledige onderneming moet in beginsel worden ingebracht, er is een verzoek aan de Belastingdienst nodig en de ontvangen aandelen mogen gedurende drie jaar niet worden vervreemd. Voor terugwerkende kracht gelden formele voorwaarden en termijnen, waaronder tijdige registratie van een voorovereenkomst of intentieverklaring.

Bij een ruisende inbreng wordt fiscaal afgerekend over de stakingswinst, waaronder stille reserves en goodwill. De bv begint vervolgens met nieuwe fiscale boekwaarden. Dit kan aantrekkelijk zijn als de stakingswinst beperkt is, faciliteiten beschikbaar zijn of afschrijving op hogere waarden gewenst is. Voor een terugwerkende ingangsdatum kan onder voorwaarden een beperkte voorperiode worden gebruikt; een intentieverklaring vóór 1 april kan relevant zijn voor een omzetting per 1 januari, maar de exacte termijn hangt af van de gekozen route en moet vooraf worden gecontroleerd.

Een activa-passivatransactie is een gewone overdracht waarbij de nieuw opgerichte bv afzonderlijke bedrijfsmiddelen, contracten, rechten en schulden van de eenmanszaak overneemt. Daarvoor kunnen toestemming van contractspartijen, waarderingen en fiscale afrekening nodig zijn. Een “aandelentransactie” is geen zelfstandige omzettingsroute voor een eenmanszaak, omdat een eenmanszaak geen aandelen heeft die aan een bv kunnen worden verkocht.

De eerlijke voor- en nadelen

Een eenmanszaak is eenvoudig en goedkoop, kent relatief beperkte formaliteiten en kan toegang geven tot ondernemersaftrek en de mkb-winstvrijstelling. Daar staat tegenover dat de ondernemer persoonlijk aansprakelijk is, dat iedere euro winst direct in box 1 valt en dat externe investeerders geen aandelen kunnen verwerven. Voor grote opdrachtgevers of investeerders kan de structuur bovendien minder geschikt zijn, al zegt de rechtsvorm op zichzelf niets over de kwaliteit of professionaliteit van het bedrijf.

Een bv biedt rechtspersoonlijkheid, maakt het eenvoudiger om eigendom in aandelen te verdelen en kan aantrekkelijk zijn wanneer winst in de onderneming blijft. De bv beperkt het privéaansprakelijkheidsrisico in de normale bedrijfsvoering, maar sluit bestuurdersaansprakelijkheid en persoonlijke garanties niet uit. Daartegenover staan oprichtingskosten, jaarlijkse publicatie- en aangifteverplichtingen, de gebruikelijkloonregeling en een complexere administratie. Een bv is daarom niet automatisch “beter” zodra de omzet of winst een rond bedrag passeert.

Welke rechtsvorm past bij jou?

Begin je met onzekere omzet, is het zakelijke risico beheersbaar en wil je de administratie eenvoudig houden, dan is een eenmanszaak vaak een logische start. Groeit de structurele winst, kun je een deel van het resultaat in de onderneming laten, neemt de aansprakelijkheid toe of wil je investeerders toelaten, dan verdient een bv een serieuze berekening. De keuze moet steeds worden gemaakt op basis van winst, privé-opnamen, risico, kosten en toekomstplannen samen.

Wil je de scenario's voor jouw situatie met dezelfde uitgangspunten laten doorrekenen, dan combineert Neno geautomatiseerde boekhouding met advies van gecertificeerde accountants. Dat kan zowel wanneer je als eenmanszaak een overstap overweegt als wanneer je al een bv hebt en de administratie vanaf het begin correct wilt inrichten. Neem gerust contact op om te bespreken welke structuur daadwerkelijk bij jouw bedrijf past.

Veelgestelde vragen

Wat is het fiscale omslagpunt tussen een eenmanszaak en een bv?

Het omslagpunt is het winstniveau waarop een bv fiscaal voordeliger kan worden dan een eenmanszaak. Voor 2026 bestaat echter geen algemeen geldig omslagpunt van precies €93.000. De uitkomst hangt onder meer af van het verdedigbare gebruikelijk loon, de zelfstandigenaftrek, de mkb-winstvrijstelling, heffingskortingen, de bijdrage Zorgverzekeringswet, de jaarlijkse kosten van de bv en de vraag hoeveel winst je uitkeert of in de onderneming laat. Laat de vergelijking daarom jaarlijks opnieuw maken op basis van je werkelijke cijfers.

Is een bv altijd beter zodra ik het omslagpunt bereik?

Nee. Een omslagpunt ziet alleen op de fiscale vergelijking en zelfs die uitkomst is afhankelijk van persoonlijke omstandigheden. Een winstgevende ondernemer die weinig aansprakelijkheidsrisico loopt, de administratie eenvoudig wil houden en geen investeerders of mede-eigenaren wil aantrekken, kan ook bij een hogere winst voor een eenmanszaak kiezen. Belastingen zijn één onderdeel van de beslissing, naast risico, kosten, privé-opnamen en toekomstplannen.

Ben ik als eigenaar van een eenmanszaak persoonlijk aansprakelijk voor zakelijke schulden?

Ja, in beginsel wel. Een eenmanszaak heeft geen rechtspersoonlijkheid en juridisch bestaat er geen scheiding tussen jou en de onderneming. Als het bedrijf zijn verplichtingen niet kan nakomen, kunnen schuldeisers zich in beginsel verhalen op je privévermogen. Of ook een woning of het vermogen van een echtgenoot of geregistreerd partner kan worden geraakt, hangt onder meer af van het huwelijksvermogensregime, de eigendomssituatie en de aard en het moment van de schuld.

Beschermt een bv mijn privévermogen volledig?

Niet volledig. In de normale bedrijfsvoering is de bv zelf aansprakelijk voor haar schulden en blijft het privévermogen van de aandeelhouder doorgaans buiten schot. Een bestuurder kan echter onder omstandigheden persoonlijk aansprakelijk worden gesteld, bijvoorbeeld bij onbehoorlijk bestuur of wanneer die namens de bv verplichtingen aangaat terwijl duidelijk is dat de bv deze niet kan nakomen en geen verhaal zal bieden. Ook een persoonlijke borgstelling brengt het risico bewust terug naar privé.

Wat is het verschil tussen een bv en een vof?

Een vof is een samenwerkingsverband van twee of meer vennoten en heeft geen rechtspersoonlijkheid. Iedere vennoot kan in beginsel hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de volledige schulden van de vof, waaronder verplichtingen die een andere vennoot namens de onderneming is aangegaan. Bij een bv is normaal gesproken de vennootschap zelf aansprakelijk. Die afscherming is niet absoluut, omdat bestuurdersaansprakelijkheid en persoonlijke garanties mogelijk blijven. Toch is het beperken van de gezamenlijke privéaansprakelijkheid een belangrijke reden waarom groeiende vof’s een omzetting naar een bv overwegen.

Hoeveel meer kost een bv jaarlijks dan een eenmanszaak?

In eenvoudige situaties kan een bv ongeveer €1.000 tot €3.000 per jaar meer kosten aan administratie en advies. Denk aan de loonadministratie voor het dga-loon, de jaarrekening, deponering bij KVK, de aangifte vennootschapsbelasting en, wanneer dividend wordt uitgekeerd, de aangifte dividendbelasting. Dit is geen vast tarief. Bij personeel, een holdingstructuur, internationale activiteiten of maatwerk kunnen de kosten hoger uitvallen. Neem dit verschil mee wanneer het fiscale voordeel beperkt is.

Is het dga-loon een vast bedrag dat ik ongeacht de winst moet uitbetalen?

Nee. Voor 2026 is €58.000 één van de wettelijke vergelijkingsbedragen binnen de gebruikelijkloonregeling, maar geen absoluut minimumbedrag voor iedere dga. Het loon wordt in beginsel vastgesteld op het hoogste van het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking, het loon van de meestverdienende werknemer binnen de bv of een verbonden lichaam en €58.000. Kan de bv aannemelijk maken dat het loon uit de meest vergelijkbare dienstbetrekking lager is, dan kan onder voorwaarden een lager loon worden gehanteerd.

Kan ik mijn eenmanszaak later omzetten in een bv?

Ja. Veel ondernemers stappen pas over wanneer hun winst, risico of toekomstplannen veranderen. Mogelijke routes zijn een geruisloze inbreng, een ruisende inbreng en een activa-passivatransactie. Iedere route heeft andere gevolgen voor onder meer stakingswinst, stille reserves, goodwill, boekwaarden en terugwerkende kracht. Een aandelentransactie is geen omzettingsroute voor een eenmanszaak, omdat een eenmanszaak geen aandelen heeft. Laat de gekozen route daarom vooraf beoordelen door een belastingadviseur en notaris.

Is er een calculator waarmee ik kan bepalen welke rechtsvorm bij mijn cijfers past?

Een rekentool kan een eerste indicatie geven, maar de uitkomst is alleen betrouwbaar als de juiste uitgangspunten worden gebruikt. De berekening moet onder meer rekening houden met het gebruikelijk loon, ondernemersaftrek, heffingskortingen, de bijdrage Zorgverzekeringswet, jaarlijkse bv-kosten en de verhouding tussen ingehouden winst en uitgekeerd dividend. Laat beide rechtsvormen daarom met dezelfde operationele winst en dezelfde privé-opname doorrekenen.

Verlies ik bij de oprichting van een bv al mijn fiscale aftrekposten?

Nee, maar de specifieke ondernemersfaciliteiten voor een ondernemer in de inkomstenbelasting gelden niet voor de winst van een bv. De zelfstandigenaftrek, startersaftrek en mkb-winstvrijstelling vervallen dus voor activiteiten die via de bv worden uitgeoefend. De bv kan gewone zakelijke kosten nog steeds aftrekken bij de berekening van haar belastbare winst. Daarnaast kun je winst na vennootschapsbelasting in de bv laten voor investeringen of reserves. Box 2-heffing ontstaat in beginsel pas wanneer dividend wordt uitgekeerd of zich een andere belastbare box 2-gebeurtenis voordoet.

*Dit artikel is gebaseerd op de regels en bedragen die voor 2026 bekend zijn. Tarieven en drempels kunnen jaarlijks veranderen. Laat de fiscale, juridische en financiële gevolgen altijd controleren voordat je een rechtsvorm kiest of een onderneming inbrengt.*