Boekhouding
Boekhouding
Btw verleggen of niet? De check van drie vragen die altijd het juiste antwoord geeft
Btw verleggen of niet? Beantwoord drie vragen om te zien wanneer btw verlegd van toepassing is, wat er op de factuur moet staan en welke aangifterubriek u moet gebruiken.
•
16 min.

Intro
Bij de verleggingsregeling brengt de leverancier geen btw in rekening. De afnemer berekent en vermeldt de btw in de eigen aangifte en trekt die doorgaans in dezelfde aangifte af. De regeling geldt tussen ondernemers in de wettelijk aangewezen situaties en is verplicht wanneer aan de voorwaarden is voldaan.
Deze gids laat zien wanneer u de btw moet verleggen, wat u op de factuur vermeldt en welke rubriek beide partijen gebruiken. Vier voorbeelden maken de werking concreet. Met drie vragen komt u steeds uit bij btw verleggen of normale btw berekenen. De controle gaat over verkopen en inkopen tussen ondernemers in Nederland, diensten aan en van ondernemers in andere EU-landen en diensten van leveranciers buiten de EU. Buitenlandse consumenten, uitvoer en invoer van goederen, intracommunautaire leveringen en de KOR volgen andere regels en vallen buiten deze controle.
Wat btw verlegd betekent
Stel u een factuur voor met een prijs, maar zonder btw-bedrag. Op de plaats van de btw-regel staat ‘btw verlegd’. Het korte antwoord op de vraag ‘wat betekent btw verlegd?’ is dat de leverancier de heffing van btw naar de afnemer verlegt. Zonder verlegging telt de leverancier btw bij de prijs op, ontvangt die van de afnemer en draagt deze af aan de Belastingdienst. De afnemer betaalt de btw en trekt die, voor zover toegestaan, af als voorbelasting. Bij verlegging betaalt de afnemer geen btw aan de leverancier. De afnemer berekent de btw over de vergoeding, geeft deze als verschuldigde btw aan en trekt hetzelfde bedrag in dezelfde aangifte af als de aankoop wordt gebruikt voor btw-belaste activiteiten.
Drie uitgangspunten bepalen de rest. De verleggingsregeling is bedoeld voor transacties tussen ondernemers; zij geldt niet bij verkoop aan een consument. Als de regeling van toepassing is, is zij verplicht: geen van beide partijen kan ervoor kiezen haar wel of niet toe te passen. Ten slotte bepaalt de wet voor welke situaties de regeling geldt. De controle met drie vragen hieronder volgt de categorieën die de Belastingdienst daarvoor noemt.
Het netto-effect is eenvoudig. Bij een afnemer met volledig btw-belaste activiteiten vallen de verschuldigde btw en de aftrek tegen elkaar weg. Er wordt geen btw aan de leverancier betaald, maar beide bedragen moeten wel in de aangifte staan. Gebruikt de afnemer de prestatie voor vrijgestelde activiteiten, dan ontbreekt het aftrekrecht en moet de berekende btw worden betaald. De leverancier ontvangt geen btw en geeft de omzet zonder btw aan. Hoe de btw-aangifte in het algemeen werkt, leest u in wanneer u btw-aangifte doet.
De regeling beschermt het btw-stelsel. In een keten kan een leverancier btw innen zonder deze af te dragen, terwijl de afnemer het bedrag toch aftrekt. Dat veroorzaakt een daadwerkelijk belastingverlies. De verleggingsregeling wordt daarom in specifieke sectoren en situaties gebruikt om dit frauderisico te beperken. Wanneer de afnemer de btw in dezelfde aangifte zowel aangeeft als aftrekt, kan er tussen beide partijen geen geïnde btw verdwijnen.
Belangrijkste inzicht: Bij btw-verlegging verschuift de aangifteplicht van de leverancier naar de afnemer. Voor een afnemer met belaste activiteiten vallen de verschuldigde btw en de aftrek tegen elkaar weg. Het kaseffect is dan nul, maar beide bedragen moeten in de aangifte staan.
De controle met drie vragen
Doorloop de drie vragen in deze volgorde. Iedere route eindigt bij btw verleggen of normale btw berekenen.
Vraag 1: is de andere partij een ondernemer en kunt u vaststellen wie de afnemer is, bijvoorbeeld aan de hand van een geldig btw-identificatienummer? Bij een Nederlandse ondernemer begint dat nummer met NL. Controleer een buitenlandse EU-afnemer in VIES, het systeem van de Europese Commissie, en bewaar het bewijs van de controle. Is het antwoord nee, dan gebruikt u de verleggingsregeling niet en gelden andere btw-regels, zoals normale btw bij een binnenlandse verkoop aan een consument. Is het antwoord ja, ga dan naar vraag 2.
Vraag 2: waar zijn u en de andere partij gevestigd: in Nederland, in een ander EU-land of buiten de EU? Zijn beide partijen in Nederland gevestigd, ga dan naar vraag 3. Levert u diensten aan een ondernemer in een ander EU-land en geldt de algemene B2B-hoofdregel, dan verlegt u de btw: de afnemer geeft de btw in het eigen land aan. Neemt u volgens die hoofdregel diensten af van een leverancier in een ander EU-land of van buiten de EU, dan wordt de btw naar u verlegd en geeft u deze zelf aan. De algemene regel is dat een dienst tussen ondernemers wordt belast waar de afnemer is gevestigd. Voor sommige diensten gelden bijzondere plaats-van-dienstregels, bijvoorbeeld diensten met betrekking tot buitenlands vastgoed, toegang tot evenementen en personenvervoer. Die vallen buiten deze eenvoudige controle.
Vraag 3, alleen wanneer beide partijen in Nederland zijn gevestigd: staat de prestatie op de binnenlandse lijst voor btw-verlegging? Zo ja, dan verlegt u de btw. Zo nee, dan berekent u normale btw. De Belastingdienst noemt de volgende situaties.
Onderaanneming en het uitlenen van personeel in de bouw, scheepsbouw, schoonmaakbranche en groenvoorziening vormen de bekendste categorie. De regeling geldt voor fysieke werkzaamheden aan onroerende zaken of schepen en voor personeel dat voor zulke werkzaamheden ter beschikking wordt gesteld. Ontwerpwerk door bijvoorbeeld een architect valt er niet onder. Dat geldt ook voor bewaking en verhuur. De afnemer moet in de relevante hoedanigheid optreden als aannemer, eigenbouwer of inlener. Een onderaannemer verlegt de btw naar de hoofdaannemer. De hoofdaannemer berekent vervolgens doorgaans normale btw aan de uiteindelijke opdrachtgever, tenzij ook in die volgende verhouding een verleggingsregel geldt.
De tweede categorie betreft mobiele telefoons, chips, spelcomputers, laptops en tablets. De verleggingsregeling geldt vanaf € 10.000 exclusief btw per goederensoort, per levering aan een andere ondernemer in Nederland. Bedraagt de order per goederensoort minstens € 10.000 en wordt die over meerdere facturen verdeeld, dan geldt de verlegging voor de volledige order. Op iedere factuur staat dan ‘btw verlegd’, ook wanneer één factuur afzonderlijk onder de grens blijft. Er zijn uitzonderingen. Denk aan een telefoon die samen met een belabonnement wordt geleverd, los geleverde accessoires en wifi-telefoons die niet ook voor een mobiel netwerk zijn bedoeld.
De overige binnenlandse categorieën zijn korter samen te vatten: afval en oude materialen, goud, de levering van onroerende zaken waarbij voor een belaste levering is gekozen, emissierechten, gas- en elektriciteitscertificaten, bepaalde executieverkopen en telecommunicatiediensten tussen ondernemers die zulke diensten in Nederland verrichten. Staat een binnenlandse prestatie niet op de wettelijke lijst, dan past u de verleggingsregeling niet toe. De informatie van de Belastingdienst en de wet zijn beslissend wanneer een algemene beslisboom en uw specifieke situatie uiteenlopen.
Bij grensoverschrijdende diensten blijven twee hoofdsituaties over. Een Nederlandse ondernemer die volgens de B2B-hoofdregel diensten levert aan een ondernemer in een ander EU-land, verlegt de btw naar die afnemer. Een Nederlandse ondernemer die zulke diensten koopt van een leverancier in een ander EU-land of buiten de EU, krijgt de btw naar zich verlegd. Leveringen van goederen aan ondernemers in andere EU-landen kunnen onder voorwaarden tegen 0% als intracommunautaire levering worden belast. Daarvoor gelden andere factuurteksten en bewijsregels; controleer bij goederen daarom de afzonderlijke informatie van de Belastingdienst.
Enkele korte situaties laten zien hoe de controle werkt. U betegelt een dak in onderaanneming voor een hoofdaannemer. De opdrachtgever is ondernemer, beide partijen zijn in Nederland gevestigd en de prestatie valt onder de binnenlandse regeling: btw verlegd. U verkoopt een coachingssessie aan een particulier in Nederland. De klant is geen ondernemer, dus u berekent normale btw. U ontwerpt een logo voor een Nederlandse onderneming. De eerste twee vragen worden met ja beantwoord, maar ontwerpwerk staat niet op de binnenlandse lijst: normale btw. U koopt hosting bij een leverancier buiten de EU. De dienst valt onder de algemene B2B-regel, zodat de btw naar u wordt verlegd. U vermeldt die in rubriek 4a en trekt haar, voor zover aftrekbaar, af in rubriek 5b. Iedere casus vergde hooguit drie vragen.
Situatie | Wie verlegt de btw? | Wat vermeldt de leverancier? | Rubriek leverancier | Rubriek afnemer |
|---|---|---|---|---|
Onderaanneming of personeel uitlenen in de aangewezen sectoren (NL naar NL) | Leverancier naar afnemer | ‘btw verlegd’ en het btw-id van de afnemer | 1e | 2a; aftrek in 5b |
Telefoons, chips, spelcomputers, laptops en tablets vanaf € 10.000 per soort per levering (NL naar NL) | Leverancier naar afnemer | ‘btw verlegd’ op iedere factuur van de order | 1e | 2a; aftrek in 5b |
Afval en oude materialen (NL naar NL) | Leverancier naar afnemer | ‘btw verlegd’ | 1e | 2a; aftrek in 5b |
Andere binnenlandse categorieën: goud, emissierechten, certificaten, executieverkopen, vastgoed na keuze en telecomdiensten | Leverancier naar afnemer | ‘btw verlegd’ | 1e | 2a; aftrek in 5b |
Diensten aan een ondernemer in een ander EU-land | Leverancier naar afnemer | ‘btw verlegd’ en beide btw-nummers | 3b en opgaaf ICP | Aangifte in het land van de afnemer |
U koopt diensten van een leverancier in een ander EU-land en de btw wordt verlegd | Leverancier naar u | Factuur van de leverancier | Niet van toepassing | 4b; aftrek in 5b |
U koopt diensten van een leverancier buiten de EU | Leverancier naar u | Factuur van de leverancier | Niet van toepassing | 4a; aftrek in 5b |
Rubriek 3c, voor installatieleveringen en afstandsverkopen binnen de EU, valt buiten deze controle.
Wat er op de factuur moet staan
Gebruik de voorgeschreven woorden. Op de factuur staan ‘btw verlegd’, het btw-identificatienummer van de afnemer met landcode, bijvoorbeeld NL, en de vergoeding uitgesplitst naar de btw-tarieven die zouden gelden wanneer de btw niet was verlegd. U vermeldt geen btw-bedrag. Zet ook niet 0% als tarief, want het nultarief en btw-verlegging zijn juridisch verschillende behandelingen. Boekhoudsoftware kan die op verschillende manieren afdrukken; controleer daarom het uiteindelijke factuurbeeld.
Een voorbeeld. Klaas Tegelwerk factureert Bouw bv € 10.000 exclusief btw voor arbeid en materialen. De factuur vermeldt ‘btw verlegd’, bevat het btw-identificatienummer van Bouw bv en heeft een totaal van € 10.000. Bij een ondernemer in een ander EU-land vermeldt u zowel uw eigen btw-id als dat van de afnemer en bewaart u het bewijs van de VIES-controle. Hebt u een onjuiste factuur uitgereikt, dan leest u in creditfactuur hoe u die met een creditfactuur en een nieuwe factuur corrigeert.
Ontvangt u als afnemer een factuur met ‘btw verlegd’, controleer deze dan voordat u haar boekt. Staat uw btw-identificatienummer erop? Valt de prestatie aannemelijk onder een van de genoemde situaties? Staat er toch btw op de factuur terwijl die had moeten worden verlegd, vraag de leverancier dan om een creditfactuur en een gecorrigeerde factuur. Is de verlegging juist, boek de btw dan in dezelfde aangifte als verschuldigd en, voor zover u recht op aftrek hebt, als voorbelasting. Per saldo blijft dan geen btw over.
Waar u de bedragen aangeeft
We beginnen met Klaas en Bouw bv. In voorbeeld 1 factureert Klaas € 10.000 exclusief btw voor arbeid en materialen, met de tekst ‘btw verlegd’. Als leverancier vermeldt Klaas € 10.000 in rubriek 1e, voor leveringen en diensten belast met 0% of niet bij hem belast. Bouw bv vermeldt als afnemer € 10.000 vergoeding en € 2.100 btw in rubriek 2a. Bouw bv trekt dezelfde € 2.100 af in rubriek 5b, voor zover de prestatie voor belaste activiteiten wordt gebruikt. Het netto btw-effect is dan nul.
In voorbeeld 2 koopt een bv voor € 500 een softwareabonnement van een leverancier in een ander EU-land. De factuur vermeldt dat de btw is verlegd. De bv geeft € 500 en € 105 btw aan in rubriek 4b en trekt € 105 af in rubriek 5b. Ook hier is het netto-effect nul wanneer volledig aftrekrecht bestaat.
In voorbeeld 3 factureert een Nederlandse advies-bv € 8.000 aan een onderneming in Duitsland. Op de factuur staan ‘btw verlegd’ en het btw-identificatienummer van de afnemer, nadat dit in VIES is gecontroleerd. De bv vermeldt € 8.000 in rubriek 3b én in de opgaaf ICP. Die afzonderlijke opgaaf specificeert de intracommunautaire diensten per afnemer; het totaal moet aansluiten op rubriek 3b.
In voorbeeld 4 bestelt een Nederlandse ondernemer voor € 12.000 aan laptops. De leverancier brengt de order met drie facturen van € 4.000 in rekening. De verleggingsregeling geldt voor de volledige order, omdat de grens per goederensoort en per levering of order wordt beoordeeld en niet per afzonderlijke factuur. Op iedere factuur staat ‘btw verlegd’.
Eén variatie verandert het kaseffect. Gebruikt de afnemer de aankoop voor vrijgestelde activiteiten, dan mag hij de verlegde btw niet als voorbelasting aftrekken. Hij moet het bedrag dan betalen. In voorbeeld 1 zou Bouw bv in dat geval € 2.100 verschuldigd zijn.
In de administratie bepaalt de btw-code bij iedere transactie in welke rubriek het bedrag terechtkomt. Zo vloeien verkopen en inkopen met verlegde btw naar de juiste aangifterubrieken en komen diensten aan EU-afnemers in de opgaaf ICP. Neno werkt op die manier. Blijkt een ingediende aangifte onjuist, dan leest u in btw-suppletieaangifte hoe u haar corrigeert.
Fouten die geld kosten
De duurste fout is btw berekenen terwijl de verleggingsregeling verplicht was. De leverancier moet de ten onrechte gefactureerde btw in beginsel toch aangeven en betalen. De afnemer mag die btw niet als voorbelasting aftrekken en moet om een gecorrigeerde factuur vragen. Corrigeer de oorspronkelijke factuur met een creditfactuur, reik een nieuwe factuur zonder btw uit en beoordeel of een reeds ingediende aangifte moet worden gecorrigeerd.
Let op: Vermeldt u btw op een factuur waarop de verleggingsregeling had moeten worden toegepast, dan moet u die btw toch aangeven en betalen. Maak een creditfactuur en een nieuwe factuur zonder btw en controleer vervolgens of een ingediende aangifte moet worden gecorrigeerd.
De overige fouten zijn eenvoudig te herkennen. Het tarief 0% vermelden wanneer btw-verlegging geldt, is onjuist: de tekst ‘btw verlegd’ komt in plaats van een btw-bedrag. Ook wordt de afnemerskant regelmatig vergeten. De aangifte moet zowel de verschuldigde btw bevatten — in rubriek 2a, 4a of 4b — als de eventuele aftrek in rubriek 5b. Wie één kant weglaat, doorbreekt de systematiek en doet een onjuiste aangifte.
Een buitenlandse afnemer niet in VIES controleren, laat u zonder bruikbaar bewijs achter als het nummer ongeldig blijkt. De Belastingdienst kan de btw dan bij u naheffen. Ook het opsplitsen van een order voor elektronica werkt niet: bereikt de order per goederensoort de drempel, dan geldt de verlegging voor de volledige order, ook bij meerdere facturen. En pas de regeling nooit toe bij een consument of wanneer niet aannemelijk is dat de afnemer als ondernemer handelt.
Bewaar het bewijs waarop uw beslissing rust: de VIES-controle bij een EU-afnemer, de factuur en zo nodig een korte notitie welke categorie of stap tot btw-verlegging leidde. Vraagt de Belastingdienst waarom u geen btw in rekening hebt gebracht, dan bevat uw dossier het antwoord. Vraag bij ingewikkelde of grensoverschrijdende situaties advies. Wilt u btw-codes en aangiften op één plaats laten verwerken, boek dan een demo of bekijk boekhouding en salarisadministratie. We kunnen u ook helpen bij het oprichten van uw bv.
Veelgestelde vragen
Wat betekent btw verlegd?
Btw verlegd betekent dat de leverancier geen btw in rekening brengt en de afnemer de btw zelf berekent en aangeeft. De afnemer trekt het bedrag doorgaans in dezelfde aangifte af. De regeling geldt in aangewezen situaties tussen ondernemers en is verplicht wanneer aan de voorwaarden is voldaan.
Hoe weet ik of ik de btw moet verleggen?
Stel drie vragen. Is de andere partij een ondernemer en kunt u de identiteit vaststellen, bijvoorbeeld met een geldig btw-id? Waar zijn beide partijen gevestigd? En, wanneer beide in Nederland zijn gevestigd, staat de prestatie op de lijst van de Belastingdienst? Zo komt u uit bij btw verleggen of normale btw.
Kan ik kiezen of ik de btw verleg?
Nee. De verleggingsregeling is verplicht wanneer zij van toepassing is en kan niet vrijwillig worden gebruikt wanneer de voorwaarden ontbreken. Leverancier en afnemer kunnen niet in- of uitstappen. Ten onrechte gefactureerde btw blijft bovendien verschuldigd totdat de factuur correct is hersteld.
Kan ik de btw naar een consument verleggen?
Nee. De verleggingsregeling geldt niet bij verkoop aan een consument. Dan gelden de normale btw-regels of, bij buitenlandse consumenten, andere regels die buiten deze controle vallen.
Wat zet ik op de factuur?
Vermeld ‘btw verlegd’, het btw-identificatienummer van de afnemer met landcode en de vergoeding per btw-tarief zoals dat zonder verlegging zou gelden. Vermeld geen btw-bedrag en gebruik geen 0%-regel als vervanging voor de verleggingsregeling.
Welke rubriek gebruik ik als leverancier?
Gebruik rubriek 1e wanneer u naar een Nederlandse afnemer verlegt. Voor diensten aan een ondernemer in een ander EU-land gebruikt u rubriek 3b en neemt u de prestatie ook op in de opgaaf ICP. Rubriek 3c ziet onder meer op installatieleveringen en afstandsverkopen binnen de EU.
Welke rubriek gebruik ik als de btw naar mij is verlegd?
Gebruik rubriek 2a voor een binnenlandse verlegging, rubriek 4b voor diensten van een leverancier uit een ander EU-land en rubriek 4a voor diensten van een leverancier buiten de EU. Trek het bedrag in rubriek 5b af voor zover de aankoop wordt gebruikt voor btw-belaste activiteiten.
Mag ik verlegde btw aftrekken?
Ja, voor zover u de aankoop gebruikt voor btw-belaste prestaties en aan de overige aftrekvoorwaarden voldoet. U geeft de btw aan als verschuldigd en trekt haar in dezelfde aangifte af. Bij gebruik voor vrijgestelde prestaties ontbreekt het aftrekrecht en moet u de verlegde btw betalen.
Wat moet ik doen als ik per ongeluk btw heb berekend?
U moet de gefactureerde btw aangeven en betalen zolang de factuur niet is hersteld. Corrigeer haar met een creditfactuur, reik een nieuwe factuur zonder btw uit en controleer of u een reeds ingediende aangifte moet corrigeren.
Hoe werkt de grens van € 10.000 voor laptops en telefoons?
De verleggingsregeling geldt vanaf € 10.000 exclusief btw per goederensoort, per levering aan een andere ondernemer in Nederland. Bereikt de order die grens en wordt zij over meerdere facturen verdeeld, dan geldt de verlegging voor de hele order en staat op iedere factuur ‘btw verlegd’.
Written by
Nick Knuppe
CEO en oprichter

